ศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเล บางแสน



1. ชื่อและลักษณะโครงการ
1.1ชื่อโครงการ ศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเล บางแสน
                             Bangsaen Aquarium

2. สถานที่ตั้งโครงการ
                บริเวณด้านหลังอาคารสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา จำนวนพื้นที่ 10 ไร่โดยเชื่อมต่อกับอาคารสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลเดิม

3. ระยะเวลาดำเนินการตามโครงการ
                3.1 การก่อสร้างอาคารปีงบประมาณ2549-2553
                3.2 ดำเนินการเปิดให้บริการปลายปี พ.ศ.2559เป็นต้นไป

4. หลักการและเหตุผล
                สถานเลี้ยงสัตว์น้ำเค็มของสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลมีตู้แสดงสัตว์น้ำเค็มขนาดต่างๆ รวม 44 ตู้ มีความจุตั้งแต่ 0.5 ลูกบาศก์เมตร จนถึง 200ลูกบาศก์เมตร โดยเปิดให้เข้าชมในปี พ.ศ. 2527 จนถึงปัจจุบันรวม 25 ปี ตู้แสดงสัตว์น้ำเค็มขนาดต่างๆ ภายในสถานเลี้ยงสัตว์น้ำเค็มได้รับการดูแลบำรุงรักษาและซ่อมแซมส่วนที่ชำรุดอย่างต่อเนื่อง ตลอดระยะเวลาที่เปิดดำเนินงาน
                ในแผนพัฒนาการศึกษาระดับอุดมศึกษา ระยะที่ 8 และระยะที่ 9ของมหาวิทยาลัยบูรพา สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล ได้เสนอแผนพัฒนากลุ่มอาคารสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล รวมทั้งอาคารสถานเลี้ยงสัตว์น้ำเค็มด้วย เนื่องจากเห็นว่าไม่สามารถบริหารจัดการงบประประมาณในการบำรุงรักษาตู้แสดงส่วนต่างๆได้อย่างมีประสิทธิภาพในอนาคต แต่เนื่องจากพัฒนาตามแผนงานต่างๆจำเป็นต้องใช้งบประมาณจำนวนมากและรัฐไม่มีงบประมาณเพียงพอในการสนับสนุน อย่างไรก็ตามเมื่อรัฐบาลมีนโยบายตามแผนปฏิบัติการเชิงบูรณาการด้านการท่องเที่ยว พ.ศ.2548-2549 เพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน โดยการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ให้มีการสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ฟื้นฟูวัฒนธรรมและแหล่งท่องเที่ยวในท้องถิ่น รวมถึงการสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงกับแหล่งท่องเที่ยวในถิ่นใกล้เคียงภายในประเทศและประเทศเพื่อนบ้านใกล้เคียง โดยมุ่งเน้นการปรับปรุงภูมิทัศน์ ภาพลักษณ์ ระบบการบริหารจัดการ สภาพแวดล้อม และสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆซึ่งสอดคล้องกับแผนพัฒนากลุ่มอาคารสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลที่จัดทำไว้โดยเฉพาะการสนับสนุนการเผยแพร่ความรู้ทางวิชาการด้านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์และการสนับสนุนการดำเนินงานด้านการวิจัย สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา จึงให้ความสำคัญกับการร่วมพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันออกเพื่อเผยแพร่ความรู้ทางด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลและเป็นแหล่งท่องเที่ยวในถิ่นตามแผนปฏิบัติเชิงบูรณาการดังกล่าวข้างต้น
                โครงการศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเลจึงได้รับการเสนอในแผนปฏิบัติการฯดังกล่าวในวงเงินก่อสร้างทั้งสิ้น546.7 ล้านบาท โดยขอรับการสนับสนุนงบประมาณบูรณาการจังหวัดชลบุรี จำนวน 200ล้านบาทและงบประมาณขององค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรี จำนวน 346.7ล้านบาท ทั้งนี้โครงการศูนย์การเรียนรู้โลกใต้ทะเลได้เริ่มก่อสร้างเมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2549 และคาดว่าจะเสร็จสิ้นและสามารถส่งมอบงานได้ในพ.ศ. 2559

5. วัตถุประสงค์ของโครงการ
                5.1 เพื่อเป็นหน่วยงานที่สนับสนุนการวิจัยและเผยแพร่ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลในรูปแบบต่างๆ
                5.2 เพื่อส่งเสริมให้เกิดความรู้และมีการพัฒนาความรู้ในการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์
                5.3 เพื่อเป็นแหล่งส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตทางด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเล
                5.4 เพื่อเพิ่มศักยภาพด้านการท่องเที่ยวให้ได้มาตรฐานสากล
                5.5 เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานด้านต่างๆของสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลอย่างต่อเนื่อง
                5.6 เพื่อสนับสนุนการฝึกปฏิบัติงานของนิสิตมหาวิทยาลัยบูรพา ตลอดจนนิสิต นักศึกษาจากสถาบันการศึกษาอื่น

6. เป้าหมายของโครงการ
6.1 สนับสนุนการผลิตผลงานวิจัยและผลงานบริการวิชาการตลอดจนการดำเนินงานด้านต่างๆของสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล
6.2เป็นศูนย์กลางในการฝึกปฏิบัติงานของนิสิต นักศึกษา
6.3เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตด้านวิทยาศาสตร์ทางทางทะเล
6.4เป็นศูนย์กลางในการท่องเที่ยวเพื่อสนับสนุนให้เกิดจิตสำนึกและการท่องเที่ยวในเชิงอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทางทะเล
6.5 เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวในภาคตะวันออก
6.6 สร้างรายได้เข้าสู่สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพาและจังหวัดชลบุรี

7.พื้นที่ส่วนจัดแสดง
เป็นอาคารจัดแสดงที่เชื่อมต่อกับสถานเลี้ยงสัตว์น้ำเค็มเดิม ประกอบด้วยตู้จัดแสดงขนาดใหญ่ มีความจุน้ำ 4,700 ลูกบาศก์เมตร จำนวน 1 ตู้ จัดแสดงปลาขนาดใหญ่ เช่น ปลาฉลาม ปลากระเบน ปลาหมอทะเล ปลาฉลาก เป็นต้น พร้อมมีอุโมงค์อะคริลิกใส 3 เมตร ยาว 37 เมตร ลอดผ่านตู้แสดงขนาดใหญ่ และมีตู้ทรงกระบอกสูงขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4 เมตร จัดแสดงตัวอย่างปลาที่อาศัยเป็นฝูง เช่น ปลาตะคองเหลือง,ปลาสีขน และปลาขนาดเล็กชนิดอื่นๆ
                ตู้แสดงขนาดใหญ่ถูกรายล้อมด้วยตู้จัดแสดงขนาดเล็กจำนวน 13 ตู้ซึ่งจะแสดงถึงสภาพสิ่งมีชีวิตในโลกใต้ท้องทะเลโดยในส่วนแรกจะเป็นTouch pool จัดแสดงสัตว์ทะเลที่ผู้เข้าชมสามารถสัมผัสได้ เช่น ดาวทะเลชนิดต่างๆ ปลิงทะเลหลายชนิด ปลาฉลามกบขนาดเล็ก เป็นต้น ถัดไปเป็นเขตแนวป่าชายเลนจัดเป็นป่าโกงกาง ประกอบด้วยโคลนเทียมซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของปลาตีน หอยนางรม เพรียงและปลาในเขตน้ำขึ้น-ลง ต่อด้วยการจัดแสดงแหล่งหญ้าทะเล หาดหินหาดทรายและตู้ที่แสดงให้เห็นถึงลักษณะความแตกต่างของปะการังในท้องทะเลต่างๆ โดยจำลองจาก 5 แหล่งทั่วโลก เช่น Andaman sea, Pacific ocean, Red sea, Okinawa sea และ sea ในส่วนสุดท้ายจะเป็นการจัดแสดงปลาที่มีรูปร่างแปลกและสิ่งมีชีวิตที่มีถิ่นที่อยู่จำเพาะ เช่น แมงกะพรุน ปลาสิงโต ปลาไหลมอร์เลย์ และม้าน้ำ เป็นต้น

8. โครงสร้างการบริหารศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเลบางแสน



9. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
1. โครงการศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเลจะเป็นส่วนสนับสนุนการดำเนินงานตามภารกิจหลักขอสถาบันฯคืองานวิจัยและการบริหารการวิชาการด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลให้กว้างขวางและมีประสิทธิภาพมากขึ้น ตลอดจนเป็นการพัฒนาสถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเลให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตที่ให้ความรู้เชิงวิชาการด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเล เพื่อสร้างจิตสำนึกทางด้านการอนุรักษ์ทรัยพากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมทางทะเลให้กับเยาวชน นักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป และยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวทั้งในประเทศและต่างประเทศให้มาท่องเที่ยวมากขึ้น
2. สถาบันวิทยาศาสตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยบูรพา แหล่งฝึกปฏิบัติงานของนิสิต มหาวิทยาลัยบูรพา ตลอดจนนิสิต นักศึกษาจากหน่วยงานอื่นๆ เพิ่มมากขึ้น
3.มหาวิทยาลัยบูรพาซึ่งเป็นซึ่งเป็นสถาบันการศึกษาขั้นอุดมศึกษาแห่งแรกของภาคตะวันออกจะได้ดำเนินการตามพันธกิจในด้านการบริการวิชาการแก่สังคมที่ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมซึ่งจะส่งผลให้ได้รับการยอมรับจากชุมชนและสังคมโดยภาพรวมทั้งในและต่างประเทศ
4. องค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรีและชุมชนท้องถิ่นในบริเวณพื้นที่โดยรอบจะได้รับประโยชน์ทางด้านเศรษฐกิจจากกระแสการเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวบางแสนมากขึ้น อีกทั้งยังได้พัฒนาการปลูกจิตสำนึกการดูแลรักษาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติทางทะเลของเยาวชนเมื่อได้เข้ามายังศูนย์เรียนรู้โลกใต้ทะเล ตามนโยบายและแนวคิดหลักขององค์การบริหารส่วนจังหวัดชลบุรีคือ ?พัฒนาเมืองชล สร้างคน สร้างเศรษฐกิจ?
5. จังหวัดชลบุรีจะได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวเพิ่มมากขึ้น ทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศในการเดินทางเข้ามาเยี่ยมชมโลกใต้ทะเลไม่น้อยกว่า 450,000คนต่อปี ยังผลให้เกิดการกระจายรายได้จากนักท่องเที่ยวสู่จังหวัดชลบุรี


รูปภาพโลกใต้ทะเล 

1. โซนตู้แสดงสัตว์ทะเลสัมผัสได้ เช่น ดาวทะเล ปลาทะเล

  



2. โซนตู้แสดงเขตแนวป่าชายเลน ป่าโกงกาง

  
 

3. โซนแสดงระบบนิเวศรักษาต่อเนื่อง เช่น หาดหิน หาดทราย แหล่งหญ้าทะเล ปะการัง

  

4. โซนตู้แสดง 5 มหาสมุทร ได้แก่  Andaman sea , Pacific ocean , Red sea , Okinawa sea , Caribbian sea

 

5. ตู้แสดงทรงกลม ความจุน้ำ 80ลบ.ม.จัดแสดงปลาที่อาศัยอยู่เป็นฝูง เช่น ปลาตะคองเหลือง ปลาสีขน

 

6. โซนตู้แสดงปลาที่มีรูปร่างแปลก เช่น ม้าน้ำ ปลาสิงโต แมงกะพรุน

  

7.ตู้แสดงสัตว์ทะเลขนาดใหญ่ (Big Tank) ความจุน้ำ 4,700 ลบ.ม. จัดแสดงปลาขนาดใหญ่ เช่น ปลาฉลาม ปลากระเบน ปลาหมอทะเล ปลาโรนัน ปลาฉนาก เป็นต้น

  
 
 
8. ตู้แสดงปะการังขนาดความจุน้ำ 300ลบ.ม.พร้อมอุโมงค์ (Tunnel) ขนาดกว้าง 3 เมตร ลอดผ่านต่อเนื่องไปยังตู้แสดงสัตว์ทะเลขนาดใหญ่ (Big Tank) ความยาวรวมทั้งสิ้น37 เมตร